Nhà ở xã hội có được cho thuê không?

Đối với trường hợp người đang thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội

Căn cứ theo khoản 8 Điều 88 Luật Nhà ở 2023 quy định như sau:

“Nguyên tắc bán, cho thuê mua, cho thuê nhà ở xã hội

…

8. Bên thuê, thuê mua nhà ở xã hội chỉ được sử dụng nhà ở phục vụ vào mục đích ở cho bản thân và thành viên trong gia đình trong thời gian thuê, thuê mua; nếu bên thuê, thuê mua không còn nhu cầu thuê, thuê mua nhà ở thì chấm dứt hợp đồng và phải trả lại nhà ở này.”

Theo quy định trên thì người thuê mua nhà ở xã hội chỉ được sử dụng phụ vụ để ở cho bản thân và gia đình; nếu không còn nhu cầu thuê nữa thì phải chấm dứt hợp đồng và trả lại nhà. Như vậy người đang thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội không được phép cho người khác thuê lại trong suốt thời gian đang thuê.

Đối với trường hợp đã “mua đứt” nhà ở xã hội

Theo điều 89 của Luật Nhà ở 2023 chỉ quy định: không được chuyển nhượng trong vòng 5 năm kể từ khi thanh toán đủ tiền mua nhà (trừ khi bán lại cho Nhà nước hoặc chủ đầu tư). Không có quy định cấm cho thuê lại.

Nghĩa là: người đã mua đứt nhà ở xã hội có quyền cho thuê lại, kể cả trong 5 năm đầu, miễn là không chuyển nhượng trái phép.

Nguyên tắc cho thuê, cho thuê mua và bán nhà ở xã hội được quy định tại khoản 4, 5, 6, 7, 8 Điều 88 Luật Nhà ở 2023 như sau:

4. Việc bán, cho thuê mua, cho thuê nhà ở xã hội có sẵn của chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội phải tuân thủ các điều kiện sau đây:

a) Khu vực nhà ở để bán, cho thuê mua, cho thuê đã hoàn thành việc đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật và các công trình hạ tầng xã hội theo quy hoạch chi tiết hồ sơ thiết kế và tiến độ của dự án đã được phê duyệt; nếu chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội có thế chấp nhà ở thì phải giải chấp trước khi bán, cho thuê mua nhà ở này, trừ trường hợp được người mua, thuê mua và bên nhận thế chấp đồng ý không phải giải chấp;

b) Đã có văn bản thông báo của cơ quan quản lý nhà ở cấp tỉnh về việc nhà ở đủ điều kiện được bán, cho thuê mua, cho thuê, trừ nhà ở xã hội được đầu tư xây dựng bằng vốn đầu tư công;

c) Nhà ở có đủ điều kiện quy định tại điểm b và điểm c khoản 1 Điều 160 của Luật này.

5. Đối với nhà ở xã hội do cá nhân tự đầu tư xây dựng để cho thuê chỉ phải thực hiện theo quy định tại Điều 56 của Luật này.

6. Mỗi đối tượng quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9 và 10 Điều 76 của Luật này chỉ được mua hoặc thuê mua 01 căn nhà ở xã hội. Đối tượng quy định tại khoản 7 Điều 76 của Luật này chỉ được mua hoặc thuê mua 01 căn nhà ở xã hội hoặc 01 căn nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân.

7. Mỗi đối tượng quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10 và 11 Điều 76 của Luật này tại mỗi thời điểm chỉ được thuê 01 căn nhà ở xã hội. Đối tượng quy định tại khoản 7 Điều 76 của Luật này tại mỗi thời điểm chỉ được thuê 01 căn nhà ở xã hội hoặc 01 căn nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân.

8. Bên thuê, thuê mua nhà ở xã hội chỉ được sử dụng nhà ở phục vụ vào mục đích ở cho bản thân và thành viên trong gia đình trong thời gian thuê, thuê mua; nếu bên thuê, thuê mua không còn nhu cầu thuê, thuê mua nhà ở thì chấm dứt hợp đồng và phải trả lại nhà ở này.

Như vậy nếu thuê hoặc thuê mua NOXH: cấm cho thuê lại. Còn với trường hợp mua đứt NOXH: được phép cho thuê hợp pháp.

Chế tài xử phạt nếu cho thuê lại nhà ở xã hội sai quy định

Trong trường hợp người thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội không còn nhu cầu sử dụng thì phải chấm dứt hợp đồng và bàn giao lại căn hộ cho chủ đầu tư; nếu vẫn cố tình cho thuê lại trái quy định sẽ bị xử phạt theo pháp luật hiện hành, cụ thể như sau

• Đối với tổ chức: Hành vi cho thuê lại NOXH trái phép bị phạt 100 – 120 triệu đồng và bị buộc thu hồi nhà ở xã hội (Căn cứ theo Điểm b khoản 2 và điểm d khoản 6 Điều 64 Nghị định 16/2022/NĐ-CP)
• Đối với cá nhân: Mức phạt đối với cá nhân vi phạm bằng 1/2 mức phạt đối với tổ chức, tức 50 – 60 triệu đồng (Căn cứ Theo Điểm c khoản 3 Điều 4 Nghị định 16/2022/NĐ-CP)

Quy định về hợp đồng khi cho thuê nhà ở xã hội

Ngay cả khi được phép cho thuê (tức là đã mua đứt NOXH), người cho thuê phải tuân thủ:

• Theo Điểm b khoản 3 Điều 89 Luật Nhà ở 2023: Việc cho thuê NOXH phải lập hợp đồng.

Nội dung hợp đồng được quy định tại Điều 163 Luật Nhà ở 2023, bao gồm:

• Thông tin các bên: Họ tên, địa chỉ của bên cho thuê và bên thuê.
• Mô tả đặc điểm căn hộ NOXH: Vị trí, diện tích, tình trạng căn hộ.
• Giá thuê, phương thức thanh toán: Mức giá, kỳ hạn trả tiền.
• Thời hạn thuê và bàn giao nhà: Thời điểm bàn giao, thời hạn thuê.
• Quyền và nghĩa vụ các bên:
  • Bên cho thuê có trách nhiệm bảo đảm chất lượng nhà, bàn giao đúng thỏa thuận.
  • Bên thuê phải sử dụng nhà đúng mục đích, không cho người khác thuê lại, thanh toán đầy đủ và đúng hạn.
• Cam kết của các bên.
• Thỏa thuận khác (nếu có).
• Thời điểm có hiệu lực của hợp đồng.
• Ngày, tháng, năm ký kết và chữ ký, đóng dấu (nếu có).

Như vậy, khi lập hợp đồng cho thuê NOXH, cần đảm bảo có đầy đủ các mục nêu trên, đồng thời tuân thủ quy định tại Điều 88 Luật Nhà ở 2023: người thuê NOXH chỉ được sử dụng nhà vào mục đích để ở, không được cho thuê lại, mượn hoặc sử dụng sai mục đích, nếu vi phạm có thể bị xử phạt và chấm dứt hợp đồng.

• Nhà ở xã hội là gì? Tìm hiểu chi tiết NOXH, chung cư xã hội và cơ hội an cư giá rẻ
• Chi tiết 10 đối tượng được mua nhà ở xã hội mới nhất
  
• Điều kiện mua nhà ở xã hội chi tiết và chính xác
• Nhà Ở Xã Hội Khác Gì Chung Cư? So Sánh Chi Tiết
• Bộ hồ sơ mua nhà ở xã hội gồm những gì? Trọn bộ giấy tờ và biểu mẫu kèm theo
• Nhà ở xã hội khác gì nhà ở thương mại?
• Quy trình, thủ tục mua nhà ở xã hội mới nhất
• Rủi ro khi mua nhà ở xã hội: Những điều người mua cần lưu ý
• Danh sách dự án nhà ở xã hội sắp triển khai ở Hà Nội
• Có nên mua nhà ở xã hội không? Góc nhìn thực tế cho người mua
• Sinh viên có được mua nhà ở xã hội không?
• Kinh nghiệm mua nhà ở xã hội: Bí quyết giúp bạn dễ dàng sở hữu căn hộ mơ ước